形态特征
桂竹 桂竹竿高可达20米,粗达15釐米,幼竿无毛,无白粉或被不易察觉的白粉,偶可在节下方具稍明显的白粉环;节间长达40釐米,壁厚约5毫米;竿环稍高于箨环。箨鞘革质,背面黄褐色,有时带绿色或紫色,有较密的紫褐色斑块与小斑点和脉纹,疏生脱落性淡褐色直立刺毛;箨耳小形或大形而呈镰状,有时无箨耳,紫褐色,繸毛通常生长良好,亦偶可无缝毛;箨舌拱形,淡褐色或带绿色,边缘生较长或较短的纤毛;箨片带状,中间绿色,两侧紫色,边缘黄色,平直或偶可在顶端微皱曲,外翻。末级小枝具2~4叶;叶耳半圆形,缝毛发达,常呈放射状;叶舌明显伸出,拱形或有时截形;叶片长5.5~15釐米,宽1.5~2.5釐米。花枝呈穗状,长5~8釐米,偶可长达10釐米,基部有3~5片逐渐增大的鳞片状苞片;佛焰苞6~8片,叶耳小形或近于无,繸毛通常存在,短,缩小叶圆卵形至线状披针形,基部收缩呈圆形,上端渐尖呈芒状,每片佛焰苞腋内具1枚或有时2枚、稀可3枚的假小穗,惟基部1~3片的苞腋内无假小穗而苞早落。小穗披针形,长2.5~3釐米,含1或2(~3)朵小花;小穗轴呈针状延伸于最上孕性小花的内稃后方,其顶端常有不同程度的退化小花,节间除针状延伸的部分外,均具细柔毛;颖1片或无颖;外稃长2~2.5釐米,被稀疏微毛,先端渐尖呈芒状;内稃稍短于其外稃,除2脊外,背部无毛或常于先端有微毛;鳞被菱状长椭圆形,长3.5~4毫米,花葯长11~14毫米;花柱较长,柱头3,羽毛状。笋期5月下旬。秆环隆起而使竹秆各节有明显的2环,新秆绿色,常无粉,老秆深绿色;箨鞘黄褐色底密被黑紫色斑点或斑块,常疏生直立短硬毛。小枝具叶3~6。秆质坚硬,有弹性,为重要材用竹种,亦可劈篾编物,用途颇广。
价值用途
本种竿粗大,竹材坚硬,篾性也好,为优良用材竹种;笋味略涩。
桂竹竹秆可供建筑、棚架用,或用撑篙、农具柄、扁担、旗桿。竹篾较水竹和淡竹硬脆,可编晒席、篓等。笋可食。也是优良的绿化树种。此竹成材早,产量高,轮伐周期短,坚硬而有弹性,适宜建筑和家用。
生长习性
阳性,喜温暖湿润气候,稍耐寒,能耐-18℃低温、喜山麓及平地之深厚肥沃土壤,不耐粘重土壤。耐盐硷,适应性强。生长在海拔700~1300米处方玫栽培。
地理分布
分布较广,分布于中国黄河流域至长江以南各省区。湖北省红安县产此竹,其北部山区几乎都有。从武夷山脉向西经五岭山脉至西南各省区均可见野生的竹株。早年引入日本。模式标本採自日本。
主要变种
寿竹(变型)
与原变型的区别在于新竿微被白粉,竿环较平坦,节间较长,箨鞘无毛,通常无箨耳和鞘口繸毛。
产四川东部和湖南南部。模式标本採自四川梁平。
笋味甜,较毛竹笋味美;竿供製作凉床、竹椅、灰板条、蒸笼和竹帘;竿稍可製作柴耙,枝作扫帚;箨鞘作雨帽和包裹粽子用。
斑竹(变型)
与原变型的区别在于竿有紫褐色或淡褐色斑点。
产黄河至长江流域各地。模式标本採自河南博爱。
本种竿粗大,竹材坚硬,篾性也好,为优良用材竹种;笋味略涩。亦可栽培供观赏。
黄槽斑竹(变型)
本变型之节间具黄沟槽及褐色斑点。
产河南博爱,浙江安吉竹种园有栽培。活模式竹丛栽于安吉竹种园。
McClure 1957年在"Bamboos of Phyllostachys under cultivation in the United States "Up Agr. Handb. USDA No. 114一书中尚记有cv. Castillon, cv. Slender Crookstem以及cv. White Crookstem等3个栽培型。根据书中所称均是原产于中国,美国则是引入栽培的,但迄今尚未见到标本,故暂不收入。
标本信息
馆/条形码学名中文名採集人/号採集年份省名PE 01549838Phyllostachys bambusoides桂竹陇西山考察队 00051991福建PE 01549837Phyllostachys bambusoides桂竹陇西山考察队 01561991福建PE 01549840Phyllostachys bambusoides桂竹陇西山考察队 12611991福建PE 01851843Phyllostachys bambusoides桂竹北京队 0012911988湖南PE 01803310Phyllostachys bambusoides桂竹武陵山考察队 15981988贵州PE 01645441Phyllostachys bambusoides桂竹曾新宇 860551986浙江PE 01512737Phyllostachys bambusoides桂竹Dai et Huang 83091983广西PE 01512740Phyllostachys bambusoides桂竹青藏队区系组 79341982云南PE 01644523Phyllostachys bambusoides桂竹Zhou Ra815091981浙江PE 01644478Phyllostachys bambusoides桂竹杨绍中 Y810501981浙江PE 01644600Phyllostachys bambusoides桂竹卢炯林 781051978湖北PE 01512735Phyllostachys bambusoides桂竹Dai Qi-Hui 77-31977广西PE 01512666Phyllostachys bambusoides桂竹崔鸿宾 77181977山东PE 01512723Phyllostachys bambusoides桂竹李文德、张文宏 770121977贵州HITBC 069924Phyllostachys bambusoides桂竹孙吉良 215271977湖南相关的种
尖头青竹Phyllostachys acuta C. D. Chu et C. S. Chao
黄古竹Phyllostachys angusta McClure
石绿竹Phyllostachys arcana McClure
人面竹Phyllostachys aurea Carr. ex A. et C. Riv.
黄槽竹Phyllostachys aureosulcata McClure
桂竹Phyllostachys bambusoides Sieb. et Zucc.
蓉城竹Phyllostachys bissetii McClure
毛壳花哺鸡竹Phyllostachys circumpilis C. Y. Yao et S. Y. Chen
白哺鸡竹Phyllostachys dulcis McClure
甜笋竹Phyllostachys elegans McClure
角竹Phyllostachys fimbriligula Wen
曲竿竹Phyllostachys flexuosa (Carr.) A. et C. Riv.
花哺鸡竹Phyllostachys glabrata S. Y. Chen
淡竹Phyllostachys glauca McClure
贵州刚竹Phyllostachys guizhouensis C. S. Chao et J. Q. Zhang
龟甲竹Phyllostachys heterocycla (Carr.) Mitford
红壳雷竹Phyllostachys incarnata Wen
红哺鸡竹Phyllostachys iridescens C. Y. Yao
假毛竹Phyllostachys kwangsiensis W. Y. Hsiung
台湾省桂竹Phyllostachys makinoi Hayata
美竹Phyllostachys mannii Gamble
毛环竹Phyllostachys meyeri McClure
富阳乌哺鸡竹Phyllostachys nigella Wen
紫竹Phyllostachys nigra (Lodd. ex Lindl.) Munro
灰竹Phyllostachys nuda McClure
灰水竹Phyllostachys platyglossa Z. P. Wang et Z. H. Yu
早竹Phyllostachys praecox C. D. Chu et C. S. Chao
高节竹Phyllostachys prominens W. Y. Xiong
早园竹Phyllostachys propinqua McClure
芽竹Phyllostachys robustirama S. Y. Chen et C. Y. Yao
红边竹Phyllostachys rubromarginata McClure
衢县红壳竹Phyllostachys rutila Wen
金竹Phyllostachys sulphurea (Carr.) A. et C. Riv.
天目早竹Phyllostachys tianmuensis Z. P. Wang et N. X. Ma
乌竹Phyllostachys varioauriculata S. C. Li et S. H. Wu
长沙刚竹Phyllostachys verrucosa G. H. Ye et Z. P. Wang
东阳青皮竹Phyllostachys virella Wen
粉绿竹Phyllostachys viridiglaucescens (Carr.) A. et C. Riv.
乌哺鸡竹Phyllostachys vivax McClure
云和哺鸡竹Phyllostachys yunhoensis S. Y. Chen et C. Y. Yao


















